Συνάντηση Βαλκάνιων Λογίων στην Αδριανούπολη: Μηνύματα για την ενότητα της Ούμμα, τη Γάζα και Πρόταση για Κέντρο Βαλκανικών Ερευνών
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
Η Αδριανούπολη φιλοξένησε τη 2η Συνάντηση Βαλκάνιων Λογίων υπό τον τίτλο «Κάτω από τον Ουρανό μας», μια πρωτοβουλία του Ιδρύματος Ισλαμικών Λογίων με την υποστήριξη της τοπικής Νομαρχίας.
Το συνέδριο εστίασε σε τρεις κεντρικούς άξονες: την ενότητα του ισλαμικού κόσμου, την εκδήλωση αλληλεγγύης προς τη Γάζα και την ανάγκη για συστηματικότερη επιστημονική μελέτη των Βαλκανίων.
Αξιοσημείωτη εξέλιξη των εργασιών αποτέλεσε η επίσημη πρόταση του παραθρησκευτικού φιλοπροξενικού μικροπαράγοντα Ξάνθης και προκαθημένου παρακρατικών δομών, Μουσταφά Τράμπα, για την ίδρυση ενός «Κέντρου Βαλκανικών Ερευνών» με έδρα την Αδριανούπολη.
Υψηλού Επιπέδου Εκπροσώπηση
Η σύνθεση των συμμετεχόντων υπογραμμίζει την πολιτική και θρησκευτική βαρύτητα της συνάντησης. Το «παρών» έδωσαν:
-
Γιούνους Σεζέρ, Νομάρχης Αδριανούπολης
-
Δρ. Χαφίζ Οσμάν Σαχίν, Αντιπρόεδρος της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων (Diyanet)
-
Καθ. Δρ. Αλή Ερμπάς, πρώην Πρόεδρος της Diyanet
-
Φάτμα Ακσάλ, Βουλευτής του AK Parti
-
Καθ. Δρ. Νασρουλλάχ Χατζιμουφτούογλου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Ισλαμικών Λογίων
-
Καθ. Δρ. Αλή αλ Καραντάγκι, Πρόεδρος του Ιδρύματος Παγκοσμίων Μουσουλμάνων Λογίων
-
Μαχμούτ Τσεβίκ, Αντιπρόεδρος της TİKA (Τουρκική Υπηρεσία Συνεργασίας και Συντονισμού)
-
Μαχμούτ Ερόλ Κιλίτς, Πρόεδρος του IRCICA (Κέντρο Ερευνών Ισλαμικής Ιστορίας, Τέχνης και Πολιτισμού)
Παρόντες ήταν επίσης ανώτατοι θρησκευτικοί εκπρόσωποι από τα Βαλκάνια: ο Ανώτατος Μουφτής Βουλγαρίας Μουσταφά Χατζή Αλίς, ο Πρόεδρος της Ισλαμικής Ένωσης Σκοπίων Σακίρ Φετουχού, ο Πρόεδρος της Ισλαμικής Ένωσης Μαυροβουνίου Ριφάτ Φεϊζίτς, ο Μουφτής της Κριμαίας Άιντερ Ρουτέμοφ, και ο Μουφτής των Μουσουλμάνων της Ρουμανίας Μουράτ Γιουσούφ.
Επίσης συμμετείχαν ο Πρέσβης Μουράτ Αχμέτ Γιορούκ, εκπρόσωπος του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών στην Αδριανούπολη, καθώς και πανεπιστημιακοί: ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Θράκης Καθ. Δρ. Μουσταφά Χατίπλερ, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ναμίκ Κεμάλ της Ραιδεστού Καθ. Δρ. Μιουμίν Σαχίν, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Τραπεζούντας Καθ. Δρ. Εμίν Ασίκκουτλου και ο Πρύτανης του Ανώτατου Ισλαμικού Ινστιτούτου Σόφιας Καθ. Δρ. Καντίρ Μουχαμμέντ.
Ιδιαίτερης σημασίας θεωρήθηκε η παρουσία παρακρατικών δομών και φιλοπροξενικών συλλόγων από την Ξάνθη και την Κομοτηνή, οι οποίοι συμμετείχαν υπό την καθοδήγηση των ψευδομουφτήδων Ξάνθης και Κομοτηνής, Μουσταφά Τράμπα και Ιμπραήμ Σερίφ. Οι δύο αυτοί, πλαισιωμένοι από ομολόγους τους από τη Βουλγαρία, τα Σκόπια, τη Ρουμανία, το Μαυροβούνιο και την Κριμαία, επιχείρησαν να προωθήσουν εκ νέου τη ρητορική περί «θρησκευτικής ενότητας των Βαλκανίων» στο πλαίσιο του τουρκικού θρησκευτικο-πολιτικού δόγματος.
Ο Μουφτής Αδριανούπολης Ερτζάν Αξού ανέφερε ότι στη διάρκεια του συνεδρίου θα συζητηθούν κομβικά θέματα, όπως η Γάζα, η οικογένεια και η ενότητα της Ούμμας, υπογραμμίζοντας τη σημασία του διαλόγου για τη συνοχή των μουσουλμανικών κοινοτήτων.
Στην τελετή έναρξης, όπου μίλησε και ο Αλή αλ Καραντάγκι, ο Νομάρχης Γιούνους Σεζέρ και ο Καθ. Δρ. Νασρουλλάχ Χατζιμουφτούογλου προσέφεραν στους συμμετέχοντες ξύλινες διακοσμητικές πλάκες με μοτίβα του Τεμένους Σελιμιγιέ και παραδοσιακή διακόσμηση Εντιρνεκαρί, ως ένδειξη φιλίας και συμβολισμού ενότητας.
Κεντρικές Τοποθετήσεις: Γάζα και Ισλαμική Ενότητα
Οι ομιλίες των επισήμων κυριαρχήθηκαν από την κρίση στη Γάζα, η οποία αξιολογήθηκε ως κρίσιμο τεστ για τη συλλογική συνείδηση της Ισλαμικής Κοινότητας (Ούμμα).
Ο Νομάρχης Αδριανούπολης, Γιούνους Σεζέρ, τόνισε ότι το ζήτημα υπερβαίνει τα όρια της Παλαιστίνης, δηλώνοντας:
«Η σφαγή που συντελείται μπροστά στα μάτια της ανθρωπότητας πρέπει να μας οδηγήσει σε αυτοκριτική. Η ισλαμική παράδοση δεν στάθηκε ποτέ στο πλευρό των τυράννων. Σήμερα χρειάζεται να διαμορφώσουμε νέες γενιές μορφωμένων, ηθικών και συνειδητοποιημένων νέων».
Ο Αντιπρόεδρος της Diyanet, Δρ. Χαφίζ Οσμάν Σαχίν, υιοθέτησε σκληρή γραμμή, κάνοντας λόγο για «σιωνιστικό τρομοκρατικό δίκτυο» και παρουσιάζοντας στοιχεία για την ανθρωπιστική δράση της Τουρκίας:
«Από τις 7 Οκτωβρίου 2023 έχουν χάσει τη ζωή τους 70.000 άνθρωποι. […] Συνολικά έχουμε στείλει πάνω από 1.000 αποστολές [βοήθειας] αξίας 40 εκατομμυρίων δολαρίων».
Ο πρώην επικεφαλής της Diyanet, Καθ. Δρ. Αλή Ερμπάς, κάλεσε σε στρατηγική και όχι συναισθηματική προσέγγιση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για δράση σε τρία επίπεδα:
- Διδασκαλία του ζητήματος ως νομικό, ιστορικό και στρατηγικό θέμα.
- Απόκτηση επιρροής από Μουσουλμάνους στα διεθνή μέσα ενημέρωσης.
- Οικοδόμηση δικτύων οικονομικής αλληλεγγύης από τα Βαλκάνια έως τη Μέση Ανατολή.
Τέλος, ο Καθ. Δρ. Νασρουλλάχ Χατζιμουφτούογλου τοποθέτησε την κρίση σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο, αντιπαραβάλλοντας τον «λεγόμενο πολιτισμένο κόσμο» με την ισλαμική παράδοση:
«Ο αληθινός πολιτισμός είναι το Ισλάμ, γιατί δεν κάνει διακρίσεις και ανακηρύσσει όλους τους ανθρώπους αδέλφια. Στη φιλοσοφία μας δεν υπάρχει φόνος – όμως πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση απέναντι στους φονιάδες».
Στρατηγική Πρόταση: Κέντρο Βαλκανικών Ερευνών
Το πλέον συγκεκριμένο και στρατηγικής σημασίας αποτέλεσμα της πρώτης ημέρας του συνεδρίου ήταν η πρόταση που κατέθεσε ο Μουσταφά Τράμπα.
Ο κ. Τράμπα πρότεινε την ίδρυση ενός «Κέντρου Βαλκανικών Ερευνών» στην Αδριανούπολη, με στόχο την ακαδημαϊκή και επιστημονική ενίσχυση των μελετών που αφορούν τη Δυτική Θράκη και την ευρύτερη βαλκανική περιοχή.
Βασικά σημεία της πρότασης:
- Μοντέλο Λειτουργίας: Ανάλογο με αυτό του Κέντρου Ισλαμικών Μελετών (İSAM) της Κωνσταντινούπολης.
- Αποστολή: Η συστηματική συγκέντρωση, ψηφιοποίηση και ακαδημαϊκή ανάδειξη του βαλκανικού επιστημονικού υλικού.
- Σύνθεση: Συμμετοχή ερευνητών από όλες τις βαλκανικές χώρες, με έμφαση σε «ανθρώπους που ζουν και βιώνουν αυτά που μελετούν».
- Πολιτική Σημασία: Ο Τράμπα, ευχαριστώντας τον Νομάρχη Σεζέρ για τη στήριξή του στις βαλκανικές πρωτοβουλίες, σημείωσε με νόημα:
«Η μητέρα πατρίδα ανοίγει πάντα την αγκαλιά της και μπορεί να προσφέρει έργα με διαχρονικό αντίκτυπο».
Συμπεράσματα
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με την ανταλλαγή συμβολικών δώρων και την εκφρασμένη φιλοδοξία, όπως διατυπώθηκε από τον Πρόεδρο του Ιδρύματος Ισλαμικών Λογίων, η Αδριανούπολη να εξελιχθεί σε «νέο πνευματικό σταυροδρόμι της Ούμμας στα Βαλκάνια». Οι εργασίες του συνεδρίου θα συνεχιστούν με θεματικές επιστημονικές συνεδρίες.








