Ιράν: Η «οικονομία της αντίστασης» και η αντοχή απέναντι στον αμερικανικό αποκλεισμό
Παρά τις έντονες πιέσεις και τον ναυτικό αποκλεισμό που έχει επιβάλει η Ουάσινγκτον, η ιρανική οικονομία δείχνει σημάδια ανθεκτικότητας που ξεπερνούν τις αρχικές προβλέψεις της κυβέρνησης Τραμπ. Δύο μήνες μετά την κλιμάκωση των συγκρούσεων, η Τεχεράνη φαίνεται να εφαρμόζει ένα στρατηγικό σχέδιο επιβίωσης, βασισμένο σε εσωτερικούς πόρους και την υποστήριξη περιφερειακών συμμάχων.
Το αδιέξοδο στον Κόλπο και η «οικονομία της αντίστασης»
Μετά την εκεχειρία της 8ης Απριλίου 2026, η κατάσταση έχει παγιωθεί σε ένα επικίνδυνο αδιέξοδο. Το Ιράν διατηρεί κλειστό το Στενό του Ορμούζ, ενώ οι ΗΠΑ έχουν αποκλείσει τα ιρανικά λιμάνια, στραγγαλίζοντας τις θαλάσσιες εξαγωγές πετρελαίου.
Ωστόσο, η Τεχεράνη ενεργοποίησε την «οικονομία της αντίστασης», ένα μοντέλο που στηρίζεται στην αυτάρκεια και το διασυνοριακό εμπόριο με γειτονικές χώρες όπως η Τουρκία, το Ιράκ και το Πακιστάν. Παρά την πτώση του ριάλ και την αναμενόμενη διψήφια συρρίκνωση του ΑΕΠ, οι βασικές κρατικές λειτουργίες παραμένουν ενεργές:
-
Τράπεζες και Μισθοί: Δεν έχουν επιβληθεί περιορισμοί στις αναλήψεις ούτε καθυστερήσεις στις πληρωμές του δημοσίου.
-
Εφοδιαστική Αλυσίδα: Τα ράφια των σούπερ μάρκετ παραμένουν γεμάτα, καθώς η χώρα είχε αυξήσει προληπτικά τις εισαγωγές ειδών πρώτης ανάγκης από τον Ιανουάριο.
Η στρατηγική σημασία της Κασπίας και η ρωσική στήριξη
Μια κρίσιμη «βαλβίδα αποσυμπίεσης» για το Ιράν αποτελεί η Κασπία Θάλασσα. Σύμφωνα με αναφορές των New York Times και του Reuters, η Ρωσία προμηθεύει αθόρυβα την Τεχεράνη με:
-
Στρατιωτικό υλικό: Εξαρτήματα για UAVs, βοηθώντας τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) να αναπληρώσουν το 60% του οπλοστασίου τους που χάθηκε στις πρόσφατες επιχειρήσεις.
-
Τρόφιμα: Μεταφορά εκατοντάδων χιλιάδων τόνων καλαμποκιού, κριθαριού και σιταριού μέσω των λιμανιών της Κασπίας, παρακάμπτοντας τον αμερικανικό έλεγχο στον Κόλπο.
Επισιτιστική ασφάλεια και εσωτερικές προκλήσεις
Παρά τον αποκλεισμό, το Ιράν παραμένει η χώρα με τη μικρότερη επισιτιστική ανασφάλεια στην περιοχή, βοηθούμενο από μια φετινή συγκομιδή σιτηρών που αναμένεται καλύτερη από τον μέσο όρο.
Εντούτοις, η πίεση στους δρόμους της Τεχεράνης είναι ορατή. Ο πληθωρισμός και η μείωση της αγοραστικής δύναμης κατά περίπου 40% έχουν προκαλέσει ανησυχία στις αρχές για έναν νέο γύρο μαζικών διαμαρτυριών, παρόμοιο με αυτόν του περασμένου Ιανουαρίου.
Πηγή: Reuters / NYT / ανταπόκριση Επιμέλεια: RodopiPress Newsroom Φωτό: Οι αγρότες αρχίζουν να φυτεύουν ρύζι στην επαρχία Γκιλάν, στο βόρειο Ιράν.
Σχόλιο Συντάκτη: Το Ιράν ποντάρει στην ικανότητά του να αντέχει τον πόνο περισσότερο από όσο η Δύση μπορεί να αντέξει την αβεβαιότητα στις τιμές της ενέργειας. Με τη βοήθεια της Ρωσίας μέσω της Κασπίας, η Τεχεράνη έχει δημιουργήσει μια παράλληλη εφοδιαστική αλυσίδα που ακυρώνει στην πράξη τον πλήρη οικονομικό στραγγαλισμό. Το στοίχημα πλέον είναι αν η κοινωνική συνοχή θα αντέξει μέχρι να επιτευχθεί μια νέα διπλωματική συμφωνία που θα περιλαμβάνει άρση των κυρώσεων.
