Από τα επαγγέλματα του μέλλοντος, στις δεξιότητες του μέλλοντος
Η ραγδαία εξάπλωση των εφαρμογών της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) ανατρέπει τα παραδοσιακά δεδομένα σε ακαδημαϊκό και επαγγελματικό επίπεδο, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από την απλή κατοχή ενός πτυχίου στην απόκτηση εξειδικευμένων δεξιοτήτων.
Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Γεώργιος Δουκίδης, ομότιμος καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ), αναλύει πώς η τεχνολογία αναδιαμορφώνει την αγορά εργασίας, προσφέρει πολύτιμες συμβουλές προς τους υποψηφίους για τη συμπλήρωση του Μηχανογραφικού Δελτίου 2026 και χαρτογραφεί τις δεξιότητες που θα κρίνουν την επαγγελματική επιτυχία στα χρόνια που έρχονται.
Οι 4 Πυλώνες των Δεξιοτήτων του Μέλλοντος
Σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη, η επαγγελματική σταδιοδρομία δεν εξαρτάται πλέον από έναν «στεγνό» πανεπιστημιακό τίτλο, αλλά από ένα κράμα ικανοτήτων που χωρίζεται σε τέσσερις κατηγορίες:
-
Γνώση του αντικειμένου: Οι βασικές τεχνικές δεξιότητες (hard skills) της επιστήμης που επιλέγει ο φοιτητής.
-
Ποιοτικές δεξιότητες (Soft Skills): Κριτική σκέψη, ικανότητα συνεργασίας, επικοινωνία και καινοτόμος προσέγγιση.
-
Γενικές (Generic) δεξιότητες: Ικανότητες που αποκτώνται στο πανεπιστήμιο αλλά μπορούν να μεταφερθούν και να αξιοποιηθούν σε εντελώς διαφορετικά επαγγέλματα.
-
Διαρκής μάθηση (Lifelong Learning): Η ανάγκη για συνεχή ενημέρωση λόγω των τεχνολογικών ανατροπών ή της ανάγκης για αλλαγή καριέρας.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η Αναδιαμόρφωση των Επαγγελμάτων
Ήδη περισσότερο από το 1/3 των αποφοίτων ακολουθεί διαφορετική επαγγελματική πορεία από το αντικείμενο των σπουδών του (π.χ. μαθηματικοί που γίνονται προγραμματιστές ή φιλόλογοι που μεταπηδούν στο Digital Marketing).
Η ΤΝ επηρεάζει κυρίως τα επαγγέλματα που παράγουν άυλο περιεχόμενο (συμβούλους, δικηγόρους, δημοσιογράφους, λογιστές, προγραμματιστές). Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των ΗΠΑ, όπου η πλήρης απασχόληση στους νεοεισερχόμενους μηχανικούς υπολογιστών υποχώρησε από το 70% το 2021 στο 55% το 2025. Ωστόσο, ο κ. Δουκίδης ξεκαθαρίζει ότι η ΤΝ δεν θα φέρει μαζική αντικατάσταση αλλά αναδιαμόρφωση. Η αυτοματοποίηση του κώδικα ή των κειμένων απελευθερώνει χρόνο για εργασίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, όπως η ανάλυση απαιτήσεων, ο έλεγχος ποιότητας και η ενορχήστρωση υβριδικών ομάδων ανθρώπων και AI agents.
3 Συμβουλές για το Μηχανογραφικό Δελτίο 2026
Ενόψει της συμπλήρωσης των προτιμήσεων, ο καθηγητής προτρέπει τους υποψηφίους να ακολουθήσουν τρεις βασικές αρχές:
-
Επιλογή Τμήματος και όχι Επαγγέλματος: Στην ηλικία των 18 ετών η επιλογή επαγγέλματος είναι εξαιρετικά δύσκολη. Το πτυχίο προσφέρει τη βάση, αλλά η πορεία θα αλλάξει τουλάχιστον 3-4 φορές κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου.
-
Εστίαση στο Γνωστικό Αντικείμενο: Οι υποψήφιοι πρέπει να επιλέξουν αυτό που πραγματικά τους ενθουσιάζει για να αποδώσουν. Η εξειδίκευση (upskilling) ή η επανειδίκευση (re-skilling) μπορούν να γίνουν αργότερα μέσω των 1.200 και πλέον μεταπτυχιακών προγραμμάτων της χώρας.
-
Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Περιβάλλοντος: Πέρα από τις βάσεις εισαγωγής, οι μαθητές πρέπει να ερευνούν τις ιστοσελίδες των τμημάτων για πρακτικά κριτήρια: σύγχρονο πρόγραμμα σπουδών (με ενταγμένα μαθήματα ΤΝ), ύπαρξη εργαστηρίων, διασύνδεση με επιχειρήσεις μέσω υποχρεωτικής πρακτικής άσκησης και συμμετοχή σε προγράμματα Erasmus.
- Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ (Ρεπορτάζ: Αθηνά Καστρινάκη) Επιμέλεια: RodopiPress
Σχόλιο Συντάκτη
Οι επισημάνσεις του καθηγητή κ. Δουκίδη έρχονται την πλέον κατάλληλη στιγμή, καθώς χιλιάδες έφηβοι και οι οικογένειές τους προετοιμάζονται να συμπληρώσουν το Μηχανογραφικό Δελτίο, συχνά εγκλωβισμένοι σε αναχρονιστικά στερεότυπα για «σίγουρες» σχολές και «κλειστά» επαγγέλματα. Η διαπίστωση ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν καταργεί, αλλά αναδιαμορφώνει τον εργασιακό χάρτη, υπογραμμίζει την ανάγκη για μια ριζική αλλαγή νοοτροπίας: η έμφαση πρέπει να δοθεί στην προσαρμογή, την κριτική σκέψη και την ικανότητα διαρκούς επανειδίκευσης (re-skilling).
Για εμάς, στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, η ανάλυση αυτή εμπεριέχει ένα διπλό μήνυμα. Από τη μία πλευρά, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (ΔΠΘ) έχει μια χρυσή ευκαιρία: να αποδείξει τα γρήγορα ανακλαστικά του, ενσωματώνοντας άμεσα τις νέες τεχνολογίες και την ΤΝ στα προγράμματα σπουδών των τμημάτων του, από τις Πολυτεχνικές σχολές μέχρι τις Ανθρωπιστικές επιστήμες. Η ύπαρξη σύγχρονων προγραμμάτων και η υποχρεωτική πρακτική άσκηση μπορούν να μετατρέψουν το ΔΠΘ σε ισχυρό πόλο έλξης, ανεξάρτητα από τη γεωγραφική του απόσταση από το κέντρο.
Από την άλλη πλευρά, η ψηφιακή αυτή μετάβαση προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία αποκέντρωσης. Αν η επιτυχία στην αγορά εργασίας δεν συνδέεται πλέον με τη φυσική παρουσία σε ένα ακριβό γραφείο της Αθήνας, αλλά με τις ψηφιακές και ποιοτικές δεξιότητες, οι νέοι επιστήμονες της Θράκης μπορούν να διακριθούν παγκοσμίως παραμένοντας στον τόπο τους. Το ζητούμενο είναι η Πολιτεία και η τοπική αυτοδιοίκηση να διασφαλίσουν τις απαραίτητες υποδομές (ψηφιακά δίκτυα, θερμοκοιτίδες) ώστε οι «δεξιότητες του μέλλοντος» να βρουν γόνιμο έδαφος για να αναπτυχθούν εδώ, στην περιφέρεια.
