Σε μια περίοδο έντονης ρευστότητας στο διεθνές περιβάλλον, τα ελληνοτουρκικά βρέθηκαν ξανά στο προσκήνιο σε συζήτηση που διοργάνωσε η «Καθημερινή» στην Αθήνα. Στο πάνελ συμμετείχαν ο βουλευτής της Ν.Δ. Τάσος Χατζηβασιλείου, ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Βαληνάκης, ο καθηγητής Διεθνούς Ασφαλείας Μάνος Καραγιάννης και ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Παναγιώτης Τσάκωνας, υπό τον συντονισμό του Κωνσταντίνου Φίλη. Την εκδήλωση προλόγισε ο διευθυντής της «Κ» Αλέξης Παπαχελάς, επισημαίνοντας την ανάγκη μετριοπαθούς και πολιτισμένου διαλόγου.
Τι είπαν οι ομιλητές
• Τάσος Χατζηβασιλείου: Τόνισε ότι χωρίς σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος. Υπενθύμισε ότι η θετική δυναμική του Ελσίνκι δεν καρποφόρησε λόγω αθέτησης δεσμεύσεων από την Άγκυρα.
• Γιάννης Βαληνάκης: Ήταν πιο κριτικός απέναντι στη μονοσήμαντη επίκληση του Διεθνούς Δικαίου, λέγοντας ότι δεν οδηγεί σε λύσεις από μόνη της. Πρότεινε τρεις στρατηγικούς στόχους για την Αθήνα:
– άρση των τουρκικών διεκδικήσεων,
– κατοχύρωση ΑΟΖ έως 500.000 τ. χλμ.,
– διασφάλιση μιας Κυπριακής Δημοκρατίας ανεξάρτητης από τον τουρκικό έλεγχο.
Υπογράμμισε επίσης ότι μετά τα Ίμια η Τουρκία αμφισβητεί πλέον ανοιχτά ελληνικό έδαφος και ότι μια προσφυγή στη Χάγη θα συμπεριλάμβανε και τουρκικές αξιώσεις.
• Παναγιώτης Τσάκωνας: Εκτίμησε ότι η Ελλάδα λειτουργεί σταθεροποιητικά στο περιφερειακό περιβάλλον και ότι οι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί μπορούν να ενισχύσουν μια πολιτική «δέσμευσης» της Τουρκίας. Τόνισε ότι ο διάλογος δεν συνεπάγεται παραχώρηση και ότι απαιτείται περισσότερη αυτοπεποίθηση.
• Μάνος Καραγιάννης: Χαρακτήρισε το Ελσίνκι «προβληματική υπόθεση εργασίας» που στηρίχθηκε στον εξευρωπαϊσμό της Τουρκίας – μια διαδικασία που σήμερα φαίνεται αδρανής. Επισήμανε ότι στην Τουρκία δεν διεξάγεται καν συζήτηση για λύση στα ελληνοτουρκικά.
Παρεμβάσεις πρώην υπουργών
Στη συζήτηση τοποθετήθηκαν και οι Χρήστος Ροζάκης, Τάσος Γιαννίτσης και Ευάγγελος Αποστολάκης.
Ο κ. Ροζάκης σημείωσε ότι το Ελσίνκι δεν στηρίχθηκε επαρκώς από την ελληνική πλευρά, ενώ τότε υπήρχε κοινή βούληση για ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε.
Ο κ. Γιαννίτσης ανέφερε πως η τουρκική πλευρά δείχνει πλέον απροθυμία για διάλογο, σε αντίθεση με την Αθήνα.
Ο κ. Αποστολάκης κάλεσε σε ρεαλισμό, τονίζοντας ότι οι συνθήκες απαιτούν καθαρή στρατηγική και ψύχραιμη αξιολόγηση των δεδομένων.
Η εκδήλωση ανέδειξε ότι, παρά τις προκλήσεις και τις βαθιές διαφορές, ο δημόσιος διάλογος για τα ελληνοτουρκικά παραμένει ζωντανός — με κοινό ζητούμενο την αναζήτηση πλαισίων συνεννόησης σε μια εποχή μεγάλων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
