Ιστορικό βήμα στη Μέση Ανατολή: Τι δηλώνουν ΗΠΑ και Ιράν ότι συμφώνησαν για τον τερματισμό του πολέμου
Σε μια γεωπολιτική εξέλιξη που αλλάζει ισορροπίες δεκαετιών, ανακοινώθηκε το περιεχόμενο της προκαταρκτικής συμφωνίας (μνημόνιο κατανόησης) μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν —με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν— για τον άμεσο και διαρκή τερματισμό των πολεμικών εχθροπραξιών.
Όπως δήλωσε ο Πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεμπάζ Σαρίφ, το επίσημο κείμενο αναμένεται να υπογραφεί στην Ελβετία την προσεχή Παρασκευή, οπότε και θα δοθεί αυτούσιο στη δημοσιότητα. Η συμφωνία προβλέπει έναν οδικό χάρτη σταδιακής εφαρμογής, ενώ οι δύο πλευρές έδωσαν περιθώριο 60 ημερών για να διαπραγματευτούν τα πιο ακανθώδη ζητήματα, όπως το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και το καθεστώς των αμερικανικών κυρώσεων.
Οι Βασικοί Πυλώνες της Συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν
Στενά του Ορμούζ και «ναυτιλιακά τέλη»
Το άνοιγμα του στρατηγικού περάσματος των Στενών του Ορμούζ για όλα τα εμπορικά πλοία θα ξεκινήσει αμέσως μετά την υπογραφή της Παρασκευής, με τον Ντόναλντ Τραμπ να δίνει ήδη εντολή για την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars, η Τεχεράνη πέτυχε την τελευταία στιγμή την προσθήκη ρήτρας που υπογραμμίζει την κυριαρχία Ιράν-Ομάν στα Στενά. Αυτό πρακτικά σημαίνει την επιβολή τελών για «ναυτιλιακές υπηρεσίες», μια κίνηση που μεταφράζεται ως έμμεση οικονομική υποχρέωση και των ΗΠΑ προς το Ιράν.
Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και οι επιθεωρήσεις
Το Ιράν επανέλαβε τη δέσμευση ότι δεν θα κατασκευάσει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Έως την επίτευξη της τελικής συμφωνίας, η Τεχεράνη προχωρά σε «πάγωμα» των δραστηριοτήτων της (αποχή από περαιτέρω εμπλουτισμό ουρανίου). Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα εφαρμοστεί ένα εξαιρετικά αυστηρό καθεστώς επιθεωρήσεων, συμπληρώνοντας ωστόσο ότι δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη για την άμεση απομάκρυνση του πυρηνικού καυσίμου από το ιρανικό έδαφος.
Κυρώσεις και αποδέσμευση 25 δισ. δολαρίων
Ιρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η Ουάσινγκτον συμφώνησε στην αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων ύψους 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων μέσω πιστωτικών γραμμών και χρηματικών μεταβιβάσεων, καθώς και στην προσωρινή άρση των κυρώσεων στο πετρέλαιο. Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να δηλώσει ότι το Ιράν «δεν θα λάβει μετρητά», επιβεβαίωσε ότι η άρση των κυρώσεων βρίσκεται στο τραπέζι. Επιπλέον, οι ΗΠΑ δεσμεύθηκαν να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις και να καταρτίσουν, σε συνεργασία με περιφερειακούς συμμάχους, ένα αναπτυξιακό σχέδιο ανοικοδόμησης για το Ιράν.
Τι προβλέπεται για τον Λίβανο
Η συμφωνία περιλαμβάνει ρητά την άμεση κατάπαυση του πυρός και στο μέτωπο του Λιβάνου, με την Τεχεράνη να ανακοινώνει τον οριστικό τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων από το βράδυ της Δευτέρας (15/6). Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, τόνισε ότι οι ΗΠΑ φέρουν την ευθύνη για την ανάσχεση των ισραηλινών επιθέσεων.
Στον αντίποδα, ο Υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατς, έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει στις ζώνες ασφαλείας που έχει καταλάβει σε Λίβανο, Συρία και Γάζα, σημειώνοντας ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφείς τις κόκκινες γραμμές του στον Ντόναλντ Τραμπ.
-
Πηγή / Προέλευση: Διεθνή Δίκτυα / Πρακτορείο Fars / ΑΠΕ-ΜΠΕ
-
Επιμέλεια: Συντακτική Ομάδα RodopiPress
Σχόλιο Συντάκτη
Η ανακοίνωση αυτού του προκαταρκτικού μνημονίου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αποτελεί, χωρίς υπερβολή, έναν διπλωματικό σεισμό που μπορεί να οδηγήσει στην αποεκτόνωση της πιο επικίνδυνης πολεμικής εστίας του πλανήτη. Ο Ντόναλντ Τραμπ, πιστός στο δόγμα των «μεγάλων επιχειρηματικών deals», επιλέγει την οδό της άμεσης διαπραγμάτευσης, προσφέροντας οικονομική ανάσα στην Τεχεράνη με αντάλλαγμα το πάγωμα του πυρηνικού της προγράμματος και τη σταθερότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, ο δρόμος προς την πραγματική ειρήνη είναι σπαρμένος με αγκάθια. Η άμεση αντίδραση του Ισραήλ, που ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να αποχωρήσει από τις ζώνες ασφαλείας στο Λίβανο και τη Γάζα, δείχνει ότι οι περιφερειακοί παίκτες έχουν τις δικές τους αυτόνομες επιδιώξεις. Οι επόμενες 60 ημέρες θα δείξουν αν πρόκειται για μια ιστορική στροφή προς τη σταθερότητα ή για μια εύθραυστη ανακωχή που θα καταρρεύσει στην πρώτη σπίθα.
